Prof. Dr. Mustafa ERTÜRK

1.      Adı Soyadı: Mustafa ERTÜRK

2.      Doğum Tarihi: 25. 04.1964

3.      Unvanı: Prof. Dr.

4.      Öğrenim Durumu:

Derece Alan Üniversite Yıl

Lisans             İlahiyat                           Erciyes Üniversitesi                                         1987

Y. Lisans         Hadîs                                         Marmara Üniversitesi                                         1989

Doktora          Hadîs                                Marmara Üniversitesi                                                  1995

5.      Akademik Unvanlar:

Yardımcı Doçentlik Tarihi :                                                                            03. 09. 1999

Doçentlik Tarihi                :                                                                             07. 05. 2002

Profesörlük Tarihi            :                                                                            06. 03. 2008

6.     Yönetilen Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri

6.1.  Yüksek Lisans Tezleri

1. Dursun Demir, Vitir Namazıyla İlgili Rivayetler ve Değeri, Gazi Üniv. Sosyal Bilimler Enst., Ankara- 09.11.2006.

2. Muzaffer  Arıcı, Nikahta Velayetle İlgili Hadisler ve Değeri, Gazi Üni. Sosyal Bilimler Enst., Ankara-09.11.2007

3. Mehmet Zahid Karaağaç, Türkler Hakkındaki Hadisler (Nuaym b. Hammad’ın Kitabu’l-Fiten’i Çerçevesinde) ,  devam ediyor…

6.2.  Doktora Tezleri

1. Abdullah Alzeidan, Osmanlı Mühaddisi Kemahlı Osman b. Yakub (Ö. 1171/1757) ve el-Mühayyâ Adlı Muvatta’ Şerhi , İ.Ü.Sosyal Bilimler Enst.,  İstanbul 2010. IX, 265 y. (Tamamlandı)

2. Ahmet Çetinkaya, Hadis Kaynaklarında Hz. İsa Hakkındaki Rivayetlerin İncelenmesi (Kaynakları, İntikal süreci ve Sorunların tespiti,  devam ediyor…

3. Abdullah Taha İmamoğlu, Hadis Edebiyatında Kitâbü’l-İmâre’ler ve Müslim Örneği, İ.Ü.Sosyal Bilimler Enst , devam ediyor…

4. Ahmet Özer, İlk Üç Asırda Horasan’da Hadis- Merv Şehri Özelinde, İ.Ü.Sosyal Bilimler Enst.,  devam ediyor…

5. Seyit Ali Güşen, Hicrî İlk İki Asır Hadis Eserlerindeki Rivayetlerin Temel Hadis Kaynaklarına İntikali: Fiten Rivayetleri Örneğinde, İ.Ü.Sosyal Bilimler Enst, devam ediyor…

 

 

7.     Yayınlar

7.1. Uluslararası bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında (Proceedings) basılan   bildiriler

1.“Gelenek ve Yenileşme Açısından Tecdid Hadisi Hakkında Bir Değerlendirme”, Islam, Tradition and Change (İslam, Gelenek ve Değişme), (TDV İslam Araştırmaları Merkezi (ISAM) tarafından 22-23 Nisan 1996 tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenen “1. Uluslararası İlmî Toplantısı (The 1 st International “Kutlu Dogum” Symposium), İSAM Yayınları, İstanbul 1996, s. 57-63.

2. “Hz. Muhammed’e Atfedilen Şiddet İçerikli Rivayetlerin Bilimsel Değeri/ A Critical Study on Narrations/Hadiths which Contented Violence and Attributed to The Prophet Muhammad”,International Symposium On Religion and The World Peace/ Uluslararası Din ve Dünya Barış Sempozyumu, 26-28 Nisan İstanbul, İstanbul Üniversitesi yayınları, İstanbul 2008, s. 710-720.

3. “Çevre Hakkındaki Bazı Hadislerin Güncel ve Evrensel Değeri/On the Actual and Universal Value of Some Prophetic Hadiths on Solutuion of Ecological Problems”, International Symposium on Environtment and Relgion 15th-16th May 2008/Çevre ve Din Uluslararası Sempozyum, I-II, İ.Ü. İlahiyat Fakültesi , İstanbul 2008, I, 293-299.

4. “Hadis Metinlerinin/Sünnetin Yeniden Okunmasında / Yorumlanmasında Bir Yöntem Olarak “Hz. Peygamber Şimdi Yaşasaydı/Görseydi…” Söylemi”, Dîni ve Felsefî metinler Sempozyumu: 21. Yüzyılda Yeniden Okuma, Anlama ve Algılama (Uluslar arası Sempozyum) / Religious Philosophical  Texts: Re-reading, Understanding and Comprehending Them in the 21st Century (International Symposium), 20-21  Ekim 2011.

7.2.  Ulusal hakemli dergilerde yayınlanan makaleler

1.  “Tecdid Hadisinin Metin Tenkidi Açısından Değerlendirilmesi”, İslâmî Araştırmalar (Hadis-Sünnet Özel Sayısı), c. X, sy. 1-3, Ankara 1997, s. 125-137.

2.  “İmâm Buhârî’nin Siyâset Anlayışı: Yöneten-Yönetilen İlişkisi”, Marife, Yıl: 1, sy. 1, Bahar-2001, Konya, s. 7-31.

3. “18. Yüzyıl Haremeyn Uleması ve İslam Dünyasındaki Etkileri” (John Voll, “An Ulama Group in the 18 th Century Haramayn and Their Impact in the Islamic World”, Journal of Asian and African Studies, XV (3-4), 1980, s. 264-273’den çeviri), (çev. Mustafa Ertürk), Türkiye Günlüğü, Sy. 61, Yaz, Ankara 2000, s. 76-84.

4.  “Çocuğun Dînî Eğitiminde Kullanılan Bir Hadîs ve Tahlîli”, Marife, Yıl:2, sy.2, Güz-2002, s. 53-79.

5.  “Şiddet İçerikli Bazı Rivâyetlerin Tahlîli ve Tenkîdi”, G. Ü. Çorum İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.1, sy. 2, Çorum 2002, s. 71-99.

6.  “Nebevî Sünnet’in Tarihî Gerçeklikteki Konumu Açısından ‘Kur’ân İslâmı Söyleminin İlmî Değeri”, Hadis Tetkikleri Dergisi(HTD), I/1, 2003, s. 7-29.

7.   ”Kadının Erkeklere Namaz Kıldırabileceğine Dair Bir Rivayet ve Referans Değeri”, Hadis Tetkikleri Dergisi (HTD), III/1, 2005, s. 91-107.

8.    “A short Glance at The Attitude of Some Sunni Muslim Traditionists/Muhaddithun towards Philosophy and the Philosophical Sciences”, Hadis Tetkikleri Dergisi (HTD), V/1, 2007, s. 49-62.

9. “Muhaddislerin Felsefî İlimlere Bakışları ve Filozof Muhaddisler (Hadis İlminde Yeni Bir Kavram Denemesi)”, İ.Ü. İlahiyat Fak. Dergisi, sy. 16, yıl. 2007, İstanbul 2008, s. 59-83.

7.3.  Ulusal bilimsel toplantılarda sunulan ve bildiri kitabında basılan bildiriler

1. “Kurân İslâmı Söyleminin İlmî Değeri”, İslâm’ın Anlaşılmasında Sünnetin Yeri ve Değeri, Ankara 2003, TDV Yayınları, s. 213-236. (TDV tarafından 01-03 Haziran 2001 tarihleri arasından düzenlenen İslâm’ın Anlaşılmasında Sünnetin Yeri ve Değeri Sempozyumu’nda sunulan bildiri).

2. “Hadis Oryantalisti G.H.A. Juynboll: Hadis/Sünnet Alanındaki Yaklaşımları ve Çalışmaları”,Oryantalizmi Yeniden Okumak: Batıda İslam Çalışmaları Sempozyumu, Ankara 2003, DİB Yayınları, s. 251-272. (Sakarya Üniv. İlahiyat Fak. Ve DİB.’in Müştereken 11-12 Mayıs 2002 tarihleri arasında gerçekleştirilen başlıklı Ulusal Bilimsel Sempozyumda sunulan bildiri).

3. “Hz. Peygamber’in Yoksullukla Mücadelesi Işığında Günümüz Yoksulluğuna Yönelik Bazı Çözüm Önerileri ve Gönüllü Kardeş Aile Projesi”, Yoksulluk I-III), İstanbul 2003, Deniz Feneri Derneği Yayınları, II, 340-357. (31 Mayıs-01 Haziran 2003 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilen Yoksulluk Sempozyumu başlıklı Ulusal Bilimsel Sempozyum’da sunulan bildiri).

4. “Muhaddislerin  Ebû Hanife’ye (80-150/699-767) Yönelik Eleştirilerin Değeri Meselesi”, İmâm-ı Âzam Ebû Hanîfe ve Düşünce Sistemi (Sempozyum Tebliğ ve Müzakereleri, 16-19 Ekim 2003 Mudanya/Bursa),  KURAV/Kur’ân Araştırmaları Vakfı Yayınları, (I-II, Bursa 2005), II, 305-315.

5. “Modern Dönemde Hadis İlminin Temel Mes’eleleri’ İsimli Tebliğin Müzakeresi”, 14-17 Mayıs 2005 İstanbul, İSAM tarafından tertib edilen Modern Dönemde Dinî İlimlerin Temel Meseleleribaşlıklı Ulusal Sempozyumda sunulan müzakere, İSAM Yayınları, İstanbul 2007, s. 249-259.

6. “Çağdaş Bir Tebliğ Metodolojisi Oluşturma Meselesi” Üzerine Bazı Düşünceler”, İSAV İlmi İhtisas Toplantıları, 17-18 Mayıs 2008, İstanbul 2008.

7.4.  Diğer yayınlar

Kitaplar:

1.   Metin Tenkidi (Gayb ve Fiten Hadisleri Örneği), Fecr Yayınları, Ankara, 2005, (2. Baskı- Ankara 2011)

2.   Sünnet’in Güncelleştirilmesine Doğru,  İlahiyat Yayınları, Ankara, 2005.

3.   Nebevî Sünnetin Gerçekliğinde Hadis Çözümlemeleri, İstanbul 2007.

4.   Filozof-Tabib Muhaddisler, Ensar Neşriyat, İstanbul, 2007.

5.  İslam Fıkhı ve Sünnet (M. Mustafa el-Azami’nin On Schacht’s Origins of Muhammadan Jurisprudence isimli eserinin çevirisi), (çev.: Mustafa Ertürk), İz Yayıncılık, İstanbul 1996 (2. Baskı İstanbul 2010)

6.  Oryantalistik Hadis Araştırmaları, (G.H.A. Juynboll’dan derleme makalelerin çevirisi), (der. ve çev.: Mustafa Ertürk), Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2001.

Tercüme ve Derleme Bilimsel Kitap İçerisinde Bölüm:

Ertürk, Mustafa, “Son Dönem Oryantalist Anlayışın Modern Çehresi: Yumuşa(t)ma ve Diyalog Politikası”, Oryantalistik Hadis Araştırmaları, (der. ve çev. Mustafa Ertürk), Ankara 2001, s.11-26.

TDV İslâm Ansiklopedisi’nde (DİA) Yayımlanmış ve Yayımlanacak Telif Maddeler:

1.    Haber-i Vâhid (İstanbul 1996, c. XIV, s. 349-352).

2.    Hamza el-Kinânî (İstanbul 1997, c. XV, s. 514-515).

3.    el-Hasan b. Süfyân (İstanbul 1997, c. XVI, s. 352-353).

4.    Havz-ı Kevser (İstanbul 1997, c. XVI, s. 546-549).

5.    Hüşeym b. Beşîr (İstanbul 1999, c. XIX, s. 64).

6.    el-Leysî (Ankara 2003, c. XXVII, s. 168).

7.    Maklûb (Ankara 2003, XXVII, s. 447-448).

8.    Mâlik b. Teyyihan (Ankara 2003, XXVII, s. 516).

9.    Mâsercisi, Ebû Ali (Ankara 2003, XXVIII, s. 75).

10.  Mikdâd b. Amr (İstanbul 2005, XXX, s. 49-50).

11.  Mutayyen (İstanbul 2006, XXXI, s. 383 ).

12.  Sa’îd b. Ebû Sa’îd (İstanbul 2008, XXXV, s. 554).

13.  Şemmas b. Osman (İstanbul 2010,  XXXVIII, s. 507).

14.  Ubeydullah b. Ömer (yayımlanacak)

15.  Ükeydir b. Abdülmelik (yayımlanacak).

8.    İdari Görevler

Dekan Yardımcılığı: (Gazi Üniv. Çorum İlahiyat Fak): 2005-2006.

Fakülte Kurulu  Üyeliği: (Gazi Üniv. Çorum İlahiyat Fak.):2002-2005

Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği: (Gazi Üniv. Çorum İlahiyat Fak):2002-2005.

Hadis Ana Bilim Dalı Bşk.: (Gazi Üniv. Çorum İlahiyat Fak:2002-2005), İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fak.:2007-Devam ediyor

 

 

 

 

 

12.  Lisans ve Lisansüstü düzeydeki dersler

12.1- Verdiği LİSANS dersleri:

Hadis Tarihi

Amacı: Hadis ilminin doğuşunu, gelişimini tarihi açıdan ele alıp hadis literatürünün oluşumu ve yaygınlaşması sürecini öğretmek.  İçeriği: Hadis ve Sünnet Kavramları, Hadis ve Sünnetin Dindeki Yeri, Hadis ve Sünnetin Vahiyle Bağlantısı, Hadislerin Yazımı, Hadislerin Tedvin ve Tasnif Edilmesi, Sened ve Metin, Hadis İlimleri, Hadis Tarihinde bir kısım fırkalar (Ehl-i Re’y, Ehl-i Hadis, Mutezile, Şia …), Sahâbe ve Tâbiûn Kavramları, Hadis Uydurma Faaliyetleri, Hadis Edebiyatı ve Concordance,

Kaynaklar: Talat Koçyiğit, Hadis Tarihi, Ankara; M.Yaşar Kandemir, “Hadis”, DİA; İ. L.Çakan, Hadis Edebiyatı, İstanbul 2008

Hadis Usûlü

Amacı: Bir hadis metninin hadis ilminin temel ilkelerine göre doğru olarak anlasılmasına imkan hazırlamaktır.

İçeriği: Hadis usûlü ilmi; doğusu ve  kaynakları; hadis ve sünnet kavramları; hadis ve

sünnetin vahiyle bağlantısı; sened ve metin; hadis rivâyeti; hadis öğrenim ve öğretim yolları; cerh ve

ta’dil ilmi; hadislerin sınıflandırılması, sahâbe ve tâbiûn kavramları; hadis uydurma faaliyetleri;

oryantalizm ve hadis.

Kaynaklar:

1. İsmail Lütfi Çakan, Hadis Usûlu, Marmara Üniversitesi lahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul,

1989.

2. M. Hayri Kırbasoğlu, , Alternatif Hadis Metodolojisi, Kitabiyat Yay., Ankara, 2002.

3. M. Hayri Kırbasoğlu, İslam Düsüncesinde Hadis Metodolojisi, Ankara Okulu Yay., Ankara,

1999.

Yardımcı Kaynaklar:

1. İsmail Lütfi Çakan, Hadis Edebiyatı, Marmara Üniversitesi lahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları,

İstanbul, 2003.

2. Mehmet Görmez, Sünnet ve Hadisin Anlasılması ve Yorumlanmasında Metodoloji Sorunu,

Türkiye Diyanet Vakfı Yay., Ankara, 1997.

3. M. Hayri Kırbaşoğlu, İslam Düsüncesinde Sünnet, Ankara Okulu Yay., Ankara, 1997.

4. Ahmet Yücel, Hadis Istılahlarının Doğusu ve Gelisimi, Marmara Üniversitesi lahiyat Fakültesi

Vakfı Yayınları, İstanbul, 1996.

Hadis

Amacı: Kütüb-i tis’a musanniflerinin amaçları da gözetilerek temel hadis kaynaklarında geçen hadislerin usul ve prensipler çerçevesinde doğru ve sağlıklı bir şekilde okunmasını sağlamak ve hadis araştırması yaptırmak.

İçeriği: Kütüb-i tis’a kavramı; eserlerin özellikleri, kütüb-i tisa’dan farklı içerikli rivayetlerin seçilmesi ve, seçme rivayetlerin sened ve metin açısından mukayese edilmesi, rivayetler arasındaki farklılıkların nedenleri, serhlerin de yardımıyla öncelikle rivayetlereni tam tespiti, daha sonra anlaşılması ve yorumlanması çalışmaları.

Kaynaklar:

Buhari, el-Câmiu’s-Sahih.

Muslim, el-Câmiu’s-Sahih.

Ebû Dâvud, es-Sunen.

Tirmizi, es-Sunen.

Nesei, es-Sunen.

İbn Mâce, es-Sunen.

Dârimi, es-Sunen.

Mâlik b. Enes, el-Muvatta’.

Ahmed b. Hanbel, el-Musned.

İsmail Lütfi ÇakanHadis Edebiyatıİstanbul 2008.

Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi’nde yukarıdaki eserlerin ve musanniflerin maddeleri.

Hadis Tenkidi (Seçmeli)

Amaç: Hadisleri doğru ve sahih bir şekilde anlayabilmek için bilimsel tenkit usulune göre hadisleri

cozumlemek.

İçeriği: Hadis ve tenkid kavramları, sened ve metin tenkidi, sened ve metin tenkidinde

esas alınan ilkeler, hadis tarihinde münekkid hadisçiler, modern dönemde hadislere yonelik

tenkitler ve değeri.

Kaynaklar:

Mustafa Erturk, Metin Tenkidi , Ankara, 2005.

Musfir Garmullah ed-Dumeyni, Mekayisu nakdi mutuni’s-sunne, Medine, 1992.

M. Said Hatiboğlu, “Hz. Aise’nin Hadis Tenkitciliği, AÜİFD, XIX, 1973, s. 59-72.

Selahattin Polat, “Hadiste Metin Tenkidi”, Hadis Arastırmaları , İnsan Yayınları, İstanbul, 1997,

s. 157–227;

Bedruddin Zerkesi, Hz. Aise’nin Sahabeye Yönelttiği Eleştiriler (trc. Bünyamin Erul), Kitabiyat

Yayınları, Ankara, 2000..

Hadis ve Sünnetin Çağdaş Yorumları (Seçmeli)

Amaç: Hadisin ve sunnetin guncellestirilmesi meselesinde metolojik yaklasımın kazandırılması.

İçerik: Hadis, Sunnet, Cağdaslık ve Yorum kavramları, Dini Metinlere Usûli

ve Metodolojik Yaklaşımlar, İnanca, Ahlaka, İbadete ve Muamelata Yonelik Hadislerin ve Sunnetin Yorumu, Hadise ve Sünnete Yönelik Çağdaş fikirler ve literatür, Çağdas ve Klasik Yorumların Mukayesesi.

Kaynaklar:

Mustafa Erturk, Sunnet’in Güncelleştirilmesine Doğru, Ankara, 2005.

İbrahim Hatiboğlu, Çağdaşlaşma ve Hadis Tartışmaları, İstanbul, 2004,

M.Y. Kandemir, İ.L. Cakan, R. Küçük, Riyazu’s-salihin Tercume ve Serhi, I-VIII,İstanbul.

İslam ve Modernlesme, İsam Yayınları, İstanbul 1997.

12.2 Lisansüstü Dersler

12.2.1. Yüksek Lisans Dersleri

Hadis Usulünde Tenkit Kavramları:

Amacı: Sıhhatini tespit çerçevesinde hadislerin sened ve metinleriyle ilgili kullanılan tenkid kavramlarının doğru ve anlaşılır bir şekilde tarihen tespitini ve uygulamasını göstermek.

İçeriği: Tenkid ve ilgili kavramlar: Senedlere yönelik kullanılan tenkit kavramları, metinlere yönelik kullanılan tenkit kavramları, Alimlere göre farklılık arzedenler, herkesin ittifak ettiği kavramlar, hadislerin sıhhatiyle ilgili klasik ve güncel tenkit kavramları.

Kaynaklar: Ahmet Yücel, Hadis İlminde Tenkit Terimleri ve İlgili Çalışmalar, İstanbul 1998;    Mustafa Ertürk, Metin Tenkidi, İstanbul 2005, Emin Aşıkkutlu, Hadiste Rical Tenkidi, İstanbul 1997.

Hadis Usulü Tartışmaları:

Amaç: Hadis usulüne dair klasik ve modern dönemdeki belli başlı tartışmaların incelenmesi ve irdelenmesi.

İçeriği: Hadis usulünün oluşumunun arka planı, mezhebi faktörler, çevre şartları, sahih hadis tanımı, sahabenin adaleti meselesi, hadis ve sünnet ayırımı, mütevatir hadis kavramı üzerine yapılan tartışmalar, kudsi hadis kavramı, zayıf hadis tanımı, cerh tadil problemleri…

Kaynaklar: M.Tayyib Okiç, Tefsir ve Hadis Usulünün Bazı Meseleleri, Nun yayıncılık, İstanbul 1995;   M.Hayri Kırbaşoğlu, Alternatif Hadis Metodolojisi, Kitabiyat, Yay., Ankara, 2002; M.Hayri Kırbaşoğlu, İslam Düşüncesinde Hadis Metodolojisi, Ankara Okulu Yay., Ankara, 1999;  Ahmet Yücel,Hadis Istılahların Doğuşu ve Gelişimi, İfav Yayınları, İstanbul 1996.

Hadis Edebiyatı:

Amacı: Hadis İlminin temel ve yan kaynaklarının usulüne göre ayrıntısıyla tanınmasını ve kullanılmasını, hadisin en doğru şekilde öğrenilmesini ve öğretilmesini sağlamak.

İçeriği: Hadis ilminin ezber, kitabet, tedvin ve tasnif dönemine ait temel ve tali kaynak bilgilerini içermektedir. Kitabet ve tedvin dönemine ait hadis risaleleri ile tasnif döneminde oluşturulan müsned, câmi, musannef türü eserler ile mucem, şerhler ve hadis ilminin diğer tali kaynakları bu dersin içeriğinde yer almaktadır.

Kaynaklar: M.M. Azami, Studies in Early Hadith Literature, Indiana, 1978 (Türkçesi: İlk Devir Hadis Edebiyatı, çev. Hulusi Yavuz, İstanbul 1993);  M.Z. Sıddıki, Hadith Literature, Indiana, 1961;Muhammed b. Cafer el-Kettani, Hadis Literatürü (çev. Yusuf Özbek), İstanbul 1994; İsmail L. Çakan,Hadis Edebiyatı, İstanbul 2008; S. Polat, H. Nazlıgül ve S. Doğanay, Hadis Araştırma ve Tenkit Klavuzu, İstanbul 2008.

Hadis Metinlerini Okuma Yöntemleri

Dersin Amacı: Klasik kaynaklarda mevcut her bir hadis metninin  (dini, siyasi, sosyal ve iktisadi) farklı yönlerinin tespit edilip bunların oluşum ve gelişim sürecini takip etmek ve bu sürece göre hadisleri okumak ve anlamak.

İçeriği: Buhari, Müslim, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai, İbn Mace, İmam Malik, Darimi ve İbn Hanbel’in hadis eserlerindeki hadislerin tarihi, dini, siyasi, psikolojik ve sosyolojik açıdan okunması ve değerlendirilmesi.

Önerilen Kaynaklar: el-Buhari, el-Camiu’s-Sahih; Müslim, el-Câmiu’s-Sahîh; Tirmizî, Sünen; Ebu Davud, Sünen; Nesai, Sünen; İbn Mace, Sünen; Darimî, Sünen; İmam Malik, Muvatta; İbn Hanbel, el-Müsned.

Hadisi/Sünneti Anlama ve Yorumlama Yöntemleri 

Amacı: İslam’ın ikinci kaynağı olan hadislerin ve onlardan çıkarılan sünnetin doğru ve bilimsel yönteme göre tam olarak anlaşılmasını ve yorumlanmasını sağlamak.

İçeriği: Hadis ve Sünnet kavramları, anlam ve yorum kavramları, anlamanın ve yorumlamanın dini, siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutları, Hz. Peygamber’in beşeri ve peygamberî yönü, Hadislerin içerik olarak tasnifi, hadislerden sünnet çıkarma yöntemleri.

Kaynaklar: Yusuf el-Kardavi, Sünneti Anlamada Yöntemleri (çev. Bünyamin Erul), Kayseri 1998; Bünyamin Erul, Sahabenin Sünnet Anlayışı, Ankara 1999; Mehmet Görmez, Sünnet ve Hadisin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Yöntem Sorunu, Ankara 1997.

12.2.2. Doktora Dersleri

Hadis İhtilafları:

Amacı: Hadislerde zahiren görülen çelişkileri bir ilim dalı olarak ihtilafü’l-hadis ilmi çerçevesinde cem, telif, nesih gibi çözüm yollarıyla giderilip giderilmeyeceğini tetkik etmek.

İçeriği: İhtilaf kavramı ve bağlı olduğu diğer kavramlar, İhtilafü’l-hadis ilminin doğuşu ve önemi, Hadisler arasında tearuz meselesi, hadisler arasında ihtilafın görünen şekilleri, sebepleri ve çözüm yolları: Cem, telif, Nesih, Tercih ve tevakkuf.

Kaynaklar: İ.L. Çakan, Hadislerde Görülen İhtilaflar ve Çözüm Yolları, İstanbul, 1996; İbn Kuteybe, Hadis Müdafaası, trc. M.Hayri  Kırbaşoğlu, Ankara 1989; Ebu Şehbe, Sünnet Müdafaası, trc. B. Erul, M.E. Özafşar, Ankara 1990.

Hadis İlminde Rical ve MetinTenkidi :

Amacı: Hadislerin sıhhat ve doğruluğunu tespit etmek için ravileri ve metinleri değerlendirmek, bilimsel kriterlere tabi tutmak.

İçeriği: Kavramsal çerçeve: Rical ve Metin kavramları, hadis tarihinde rical ve metin tenkidi uygulamaları, kullanılan tenkit kavramları ve anlamları.

Kaynaklar: Mustafa Ertürk, Metin Tenkidi, Ankara 2005; Emin Aşıkkutlu, Hadiste Rical Tenkidi, İstanbul 1997;Salahattin Polat, Hadis Araştırmaları, İstanbul 1997; Mustafa Ertürk, Hadis Çözümlemeleri, İstanbul 2007.

Hadis İlminin Sosyal Bilimlerle İlişkisi:

Amacı: Hadis ilminin çağdaş dönemde ortaya çıkan yeni sosyal bilimlerle ilişki derecelerini ortaya koymak, Hadislerin ve onlardan çıkarılan sünnetlerin bu ilişki derecesinde günümüzde güncel problemlere de bilimsel anlamda çözüm üretebilmesinin yollarını aramak.

İçeriği: Hadis ilminin sosyal bilimler açısından değeri, sosyoloji, psikoloji, antropoloji ilimlerinin yöntemleri ve hadisin anlaşılmasında kullanılan yöntemlerin mukayesesi , güncel sosyolojik araştırmalar çerçevesinde sünnetin anlatım ve sunum usulleri, hadislerde kullanılan eğitim ve  psikolojik tahlil yöntemlerinin tespiti…

Kaynaklar: Muhammed Osman Necati, Hadis ve Psikoloji, trc. Mustafa Işık, Ankara 2000; Mustafa Ertürk, Sünnetin Güncelleştirilmesine Doğru, Ankara, 2005;  Modern Dönemde Dini İlimlerin Temel Meseleleri-İlmi Toplantı, İsam Yayınları, İstanbul 2007.

Hadisin/Sünnetin Güncel Yorumlanması:

Amacı: Hz. Peygamber’in sosyal ve teknik konulardaki tavsiyelerinin günümüz hayat şartları çerçevesinde usulüne göre güncel yorumlarının yapılması yeteneğini öğrenciye kazandırmak.

İçeriği: Hz. Peygamber, sahabe ve sonraki dönemlerde sünnetin hayatla olan bağlantısı ve ilişkisi, ihdas, bidat kavramları, Hz. Peygamber döneminde sahabenin koyduğu sünnetler, sonrası dönemde sahabenin sünneti ve hayatla ilişkisi ile günümüzde sosyal sünnet diyebileceğimiz sünnetlerin güncel hale getirme yöntemleri.

Kaynaklar: M. Ertürk, Sünnetin Güncelleştirilmesine Doğru, Ankara 2005; M.Ertürk, “Tecdid Hadisinin Metin Tenkidi Açısından Değerlendirilmesi”, İslami Araştırmalar (Hadis-Sünnet Özel sayısı), c. 10  (1997), sy. 1-3, s. 125-137; S. Polat, “Hz. Peygamber’in Sünneti ve Değişim”, Hadis Araştırmaları, İstanbul ty.; Sosyal Değişme ve Din, (İsav tarafından 17 Kasım 1990’da tertip edilen ilmi toplantı metinleri), İlmi Neşriyat, İstanbul 1991.

Hadis ve Oryantalizm:

Amacı: Batıda yapılan hadis çalışmalarını tanınması ve kullanılan metotların hadis araştırmalarında ne kadar faydalı olabileceğinin araştırılması ve akademik batı dünyasında yapılan hadis araştırmalarını bu çerçevede tanımalarına ve eleştirebilmelerine yardımcı olmak.

İçeriği: Akademik Batı dünyasında hadis çalışmaların tarihi seyri, gelişim dönemi ve hadis çalışmalarındaki yeni yaklaşımlar. Batılı ilim adamlarının hadis araştırmalarında kullandığı metotlar teorik ve pratik sonuçları açısından etüt edilmektedir.

Kaynaklar:  M. Ertürk, “Son Dönem Oryantalist Anlayışın Modern Çehresi”,  G:H.A., Juynboll,Oryantalistik Hadis Araştırmaları, Ankara 2001;  M.Azami, İslam Fıkhı ve Sünnet Oryantalist J. Schacht’a Reddiye, İstanbul 1995; M.S. Hatiboğlu, “Batıdaki Hadis Çalışmaları Üzerine”, İslami Araştırmalar Dergisi, VI (1992), sy.2, s. 105-113.

Hadis İlminin Klasik Felsefi İlimlerle İlişkisi:

Amacı: Klasik dönemdeki hadisçilerin geçmişte ilgilendikleri felsefi ilimler ve uzmanlık alanlarının tespiti ve günümüz hadisçilik anlayışının açılım sağlamasını, sünnetin tespitinde, anlamında ve yorumlanmasında farklı bakış açılarını sağlamak.

İçeriği: Hadis ve Felsefi ilimler; tıb, kimya, simya, astronomi, astroloji, mühendislik gibi  ilk dönemde felsefi ilimlerden sayılan ilimlerle olan ilgileri, muhaddis tabib filozoflar, ilgili alanlardaki literatür.Önerilen Kaynaklar: M. Ertürk, Filozof Tabib Muhaddisler, İstanbul 2007; I. Goldziher, “The Attitude of Ortodox İslam Toward the Ancient Sciences”, Studies On Islam, (edit. And. Trans. M.L. Swarts), New-York and Oxford, 1981, s. 185-215; M. Karakaş, Müsbet  İlimlerde Müslüman Alimler,  Ankara 1991; Seyyed Hossain Nasr, “The Qur’an and Hadith as a source and Inspritaion of Islamic Philosophy”, History of Islamic Philosophy (2. vol.), (edit. S.H. Nasr and Oliver Leaman), London 1996, s. 27-39.

 

03 Şubat 2012
5715 defa okundu

İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi

İskenderpaşa Mahallesi Kavalalı Sokak

A Blok Horhor Fatih/İstanbul

Tel:(0212) 532 60 20-64 Fax:(0212) 532 62 07